Vastgoed Belang-voorzitter Niek Verra begrijpt de politieke weerstand tegen een vermogensaanwasbelasting op onder andere aandelen, maar benadrukt dat uitstel van een oplossing voor particuliere verhuurders geen optie is.

Verra: "De belastingdruk in box 3 is op vastgoed nu extreem, vooral bij woningen in de sociale en middenhuur. Veel verhuurders halen 2028 niet eens, verder uitstel is funest voor de sector. Het resultaat is een hard krimpende huurwoningvoorraad in een markt waar woningzoekenden nu al volledig in de knel zitten.”

Als de invoering van het box 3-stelsel daadwerkelijk vertraging oploopt, moet er linksom of rechtsom in de tussentijd hoe dan ook een oplossing komen voor de vastgoedmarkt. Dat kan door bijvoorbeeld alleen op vastgoed alvast een vermogenswinstbelasting op daadwerkelijk gerealiseerde rendementen in te voeren. Of door in de tussentijd alsnog het huidige stelsel te repareren.

Vastgoed Belang heeft in de afgelopen jaren verschillende oplossingen aangedragen, van het invoeren van een kostenaftrekmogelijkheid​ in de tegenbewijsregeling tot de mogelijkheid om vastgoed geruisloos van box 3 naar box 2 over te brengen.

“Er is van links tot rechts een breed gedragen politieke consensus dat het huidige box 3-stelsel oneerlijk en ongewenst is,” zegt Verra. “Maar alle oplossingen die we aandroegen werden niet doorgevoerd, vaak met als reden dat daarmee de invoering van de WWR per 2028 in gevaar zou komen. Nu 2028 sowieso lijkt te vervallen, moet er nu alsnog directe verlichting in box 3 komen. De overheid kan de huurwoningmarkt, die al in zwaar weer verkeert, niet blijven gebruiken als melkkoe om budgettaire gaten te dichten.”

Particuliere verhuurders zijn van enorm belang voor de woningmarkt. In totaal biedt de private sector zo’n 2 miljoen mensen een dak boven hun hoofd, waarvan meer dan de helft in box 3 wordt verhuurd. De sector is van essentieel belang voor middeninkomens die niet terecht kunnen in het sociale of koopsegment, of die vanwege bijvoorbeeld een scheiding dringend op zoek zijn naar woonruimte. Zij komen nu steeds verder in de knel, omdat huurwoningen die vrijkomen massaal worden uitgepond.

Particuliere verhuurders in box 3 spelen bovendien een belangrijke rol in het toevoegen van nieuwe woningen. Voordat de belasting in 2023 omhoog ging, leverden particuliere verhuurders een directe bijdrage aan de woningbouwproductie door zo’n 8.000 woningen per jaar te realiseren. Indirect leverden ze bovendien een bijdrage door verhuurpanden over te nemen van bedrijfsmatige en corporatieverhuurders, die vervolgens ook weer investeren in nieuwbouw. 

Mede om die reden pleiten  ook corporaties, institutionele investeerders, projectontwikkelaars en bouwers, die niet direct door box 3 worden geraakt, voor een snelle verlichting van de huidige belastingdruk voor particuliere verhuurders. Samen met Vastgoed Belang presenteerden verschillende brancheorganisaties op de woningmarkt een integraal pakket met oplossingen​, waarin naast verlaging van de belastingdruk voor corporaties, gelijke behandeling van binnen- en buitenlandse pensioenfondsen en een versnelde evaluatie van de Wet betaalbare huur, ook box 3-reparatie een onmisbare pijler vormt.

In het huidige box 3-stelsel worden huurwoningen en andere beleggingen belast op basis van een fictief rendement. Ook als ze dat veronderstelde rendement niet daadwerkelijk behalen, bijvoorbeeld omdat dat niet mogelijk is door huurregulering zoals de Wet betaalbare huur. Daardoor betalen particuliere verhuurders vaak meer belasting dan ze aan huur ontvangen. De fiscus is hierover meerdere malen teruggefloten door de Hoge Raad.

De WWR moet een oplossing bieden door voor vastgoedverhuurders een vermogenswinstbelasting in te voeren, waarin alleen werkelijke rendementen worden belast. Het voorstel gaat echter gepaard met een vermogensaanwasbelasting voor andere beleggingscategorieën. Dat houdt in dat de waardestijging van bijvoorbeeld aandelen al wordt belast voordat die daadwerkelijk is verzilverd.

Het voorstel voor de WWR ligt nu in de Eerste Kamer, maar wordt volgens gelekte documenten geparkeerd. In plaats daarvan zou het plan zijn voor alle beleggingscategorieën in één keer een vermogenswinstbelasting te willen invoeren, wat naar verwachting zal leiden tot 2029 of later.​