“Teleurstellend dat ons amendement het niet gehaald heeft, want dat zou echt een fikse verlaging van de belastingdruk in box 3 hebben opgeleverd. Maar in de politiek geldt wel: één slag verloren, is niet gelijk de wedstrijd verloren. Bij JA21 zijn we daarom nu al bezig met een amendement voor volgend jaar. Ook dan willen we weer kijken naar een forfait- en een tariefverlaging, dat tarief moet echt met een paar procentpunt omlaag. Dit keer is het niet gelukt, maar volgende ronde proberen we het gewoon nog een keer.
“Het zal natuurlijk wat moeite kosten om daarin ook andere partijen mee te krijgen. Dat begint bij het zoeken naar een gemeenschappelijke basis, en dat is dat we een maatschappelijk probleem hebben. Heel veel mensen in Nederland kunnen geen woning vinden, zeker niet in de huursector met al die uitpondcijfers. De flexibele schil tussen sociaal en koop die de private sector altijd vervulde, die is weg. Terwijl mensen door verschillende levensfases gaan, en daar hoort bijvoorbeeld ook middenhuur bij. Mensen komen echt vast te zitten.
‘Dat de overheid bepaalt wat burgers willen, is fundamenteel fout’
“Wat er fundamenteel fout gaat, is dat de overheid nu probeert te bepalen wat burgers willen. Waar ze willen wonen, tegen welke woonquote en hoe groot. Terwijl mensen zelf vaak een heel andere afweging maken dan de overheid. Die willen soms bijvoorbeeld een mindere woning, op een betere plek. Ik heb zelf vroeger ook gewoond in wat sommigen een krotje zouden noemen, maar ik was daar in die fase van mijn leven blij mee, want ik woonde op een prachtige locatie in de stad. En in een andere levensfase geef je weer de voorkeur aan iets anders. Mijn punt is dat je mensen de kans moet geven om zelf te kiezen.
“Ik heb moeite met hoe de term betaalbaarheid wordt gebruikt. Want wat is dat dan? Een investeerder of projectontwikkelaar gaat niet allemaal kasten van paleizen bouwen waar vervolgens niemand in kan wonen. Wat betaalbaar is, verschilt per persoon. Voor mijn broer die in de zorg werkt, is dat bijvoorbeeld een heel ander bedrag dan voor mij of iemand anders. Ook hier geldt weer: wie is de overheid om voor iemand anders te bepalen wat betaalbaar is? Net als dat je als overheid in de supermarkt voor iemand bepaalt of hij de dure of de huismerkolijfolie moet kopen, zo moet je mensen ook de ruimte geven om zelf te bepalen welke woonlasten of woonquote bij ze past.
‘Lokale koppen moeten echt de uitzondering zijn’
“Vanwege die eis dat er tweederde in het sociale en middensegment moet worden gebouwd, ben ik niet onverdeeld enthousiast over de Wet regie versterking volkshuisvesting. Tegelijkertijd zitten er ook goede elementen in die wet, die het de minister mogelijk maken om op te treden tegen lokale koppen. Dat ze kan zeggen: luister even, we hebben hier gewoon landelijke afspraken over gemaakt, je mag als gemeente niet met allemaal extra eisen komen. Daar helpt die wet bij. Nu verwachten we ook dat die minister dat instrument gaat inzetten.
“Ik ben allergisch voor lokale koppen. Kijk naar splitsen. We moeten naar een situatie toe waarin de basishouding is dat splitsen vergunningsvrij is, tenzij een gemeente echt goede argumenten heeft om dat niet toe te staan. Nu is dat nog te vaak andersom. Vooral in linkse gemeenten zie je dat er bijvoorbeeld te strenge eisen gelden. Ik heb zelf met veel plezier in appartementen van 40 of 45 vierkante meter gewoond, dat vond ik als alleenstaande perfect. Maar dan heb je aan sommige gemeenten weer een overheid die vindt dat je per se groter moet wonen. Natuurlijk zijn er redenen te bedenken waarom een gemeente in bepaalde wijken even geen splitsingen wil, maar dat moet echt de uitzondering zijn.
‘Met rommelen in de marge van het WWS lossen we het probleem niet op’
“De centrumpartijen zoals CDA, D66, VVD en het toenmalige PvdA hebben in de afgelopen decennia de kaders van het woonbeleid opgesteld. Maar ik wil me niet meer aan die kaders houden en ik vind dat ook andere partijen dat moeten loslaten. Een recent voorbeeld is de Wet betaalbare huur. Die wet zit vanaf de basis af verkeerd in elkaar. Er komt een evaluatie aan, en ik verwacht niet dat we daar veel nieuwe dingen van gaan leren. Er is nu precies uitgekomen waar van tevoren door onder andere de Raad van State voor is gewaarschuwd. Dan moeten we dus gewoon concluderen dat die wet helemaal van tafel moet, niet dat we moeten gaan rommelen in de marge van het bestaande WWS en doen alsof dat het probleem oplost.
“Tegelijkertijd moeten we op de korte termijn ook kijken wat politiek haalbaar is, want andere partijen denken er anders over. De minister zet begin januari al een kleine stap met de eerste versoepelingen van de wet, maar er moet echt meer gebeuren. Ik zou daarbij willen inzetten op het schrappen van de WOZ-cap, die de invloed van de WOZ-waarde op de huurprijs beperkt. Het is natuurlijk van de zotte dat de huurprijs van een woning in Amsterdam niet hoger mag zijn dan die van dezelfde woning in Brabant, terwijl de vastgoedprijzen in Amsterdam veel hoger zijn.
‘Wilde westen op de woningmarkt? Is er überhaupt nog wel een markt?’
“Links heeft een beeld geschapen alsof er sprake is van het wilde westen op de woningmarkt. Maar je kunt je met alle regulering die nu geldt afvragen of er überhaupt wel sprake is van een markt. Daar verandering in brengen blijft moeilijk. Neem alleen al de naam Wet betaalbare huur, wie kan daar nou op tegen zijn? Terwijl het eigenlijk de Wet geen beschikbare huur is. Rechts wordt vaak verweten populistisch te zijn, maar op het gebied van wonen hebben we te maken met plat links populisme. Dat sprookje moeten we doorprikken. Mensen moeten doorkrijgen dat de woningnood met overregulering in stand blijft.”
Dit interview is een verlag van de tweede aflevering van de Huisjesmakers Podcast. In deze podcastserie gaat Vastgoed Belang in gesprek met mensen uit de politiek en branche over de kansen van optoppen, splitsen en transformeren.
Lees ook: