Home » Politieke Lobby » Winkels » Dossiers A-Z » Stedelijke herverkaveling

Stedelijke herverkaveling

Met verplichte, stedelijke herverkaveling (SH) wordt beoogd een nieuw instrument te creëren voor de aanpak van problemen door versnipperd grondgebied. Deze regeling bestaat er nu alleen voor Provincies m.b.t. landelijke gebieden. Gemeenten kunnen zich momenteel uitsluitend bedienen van een onteigeningsprocedure. Mede omwille van financiële overwegingen zien zij dit graag anders.

Voorwaarden stedelijke herverkaveling

Vastgoed Belang ziet onder strikte voorwaarden kansen voor SH waar het de aanpak van leegstand van kantoren en winkels betreft in anticipeer- en krimpgebieden. We pleiten voor pilots die op korte termijn kunnen starten. Vanwege mogelijke aantasting van het eigendomsrecht dient zeer goed te worden gekeken naar de voorwaarden en procedures omtrent SH. Wij benadrukken dan ook de twee belangrijkste voorwaarden:

  1. De invoering van SH mag niet leiden tot simpelweg een minder kostbaar alternatief voor gemeenten voor onteigening
  2. Eigenaren dienen zo goed mogelijk beschermd te worden en, indien van toepassing, schadeloos gesteld.

Uitvoering stedelijke herverkaveling

Om oneigenlijk gebruik van SH te voorkomen, zijn duidelijke voorwaarden en waarborgen nodig. Aan de uitvoering van de stedelijke herkaveling zijn daarom enkele voorwaarden verbonden: 

  • Vrijwillige herverkaveling moet het uitgangspunt zijn. Alleen in de meest uitzonderlijke situaties mag het eigendomsrecht van de eigenaar worden aangetast. 
  • Alleen wanneer grote maatschappelijke schade zou ontstaan bij het niet meewerken van een minderheid van de eigenaren, zien we een regierol voor de gemeente. Dit kan in SH tot uitdrukking kan komen.
  • Vastgoed Belang ziet vooral kansen in de aanpak van grootschalige leegstand van kantoren en / of winkels en, in mindere mate, woningen.
  • Het belang van de minderheid moet voldoende worden geborgd. Hiervoor zouden gemeenteraden, die een oordeel vellen over het al dan niet toepassen van SH, handreikingen kunnen doen met zo objectief mogelijke criteria.
  • Ook moet worden verzekerd dat SH alleen wordt toegepast in geval van een voldoende groot algemeen belang.

Financieel kader

In geval van een verplichte SH zou ook de gemeente bij moeten (kunnen) dragen aan het oplossen van een negatief saldo. Ook wanneer zij geen eigenaar is, ongeacht of het omgevingsplan moet worden gewijzigd of niet.

In geval van vrijwillige SH juichen we toe dat de gemeente vrijstelling geeft van leges en overdrachtsbelasting etc. zodat eigenaren optimaal gebruik kunnen maken van deze mogelijkheid.